Skąd biorą się błędy
Piana PUR powstaje na budowie, w chwili natrysku. Wynik zależy od temperatury składników i podłoża, wilgotności powietrza, wilgotności drewna, grubości przejścia i od tego, na co się natryskuje. Producent pisze to wprost: aplikator musi stale obserwować pianę i dostosowywać temperaturę i ciśnienie, a za stosowanie zgodnie ze specyfikacją odpowiada on sam (karta H2Foam Lite).
Dlatego przy każdym punkcie niżej podajemy, co mówią konkretne karty. Liczby się różnią, bo różne systemy mają różne receptury.
1. Temperatura podłoża i powietrza
| Źródło | Powietrze | Podłoże | Wilgotność powietrza |
|---|---|---|---|
| H2Foam Lite, piana otwarta (Huntsman) | powyżej −15°C | powyżej −15°C, bez rosy i szronu | najlepiej poniżej 80% |
| Crossin Attic Soft, piana otwarta | 10–35°C | 15–50°C | do 70% |
| Crossin Hard 40, piana zamknięta | 15–35°C | 15–50°C | do 70% |
| Purex Box Pro, zestaw do samodzielnej aplikacji | 10–30°C | 15–40°C | nie podano |
| kb.pl, poradnik | zwykle co najmniej 5°C | nie podano | nie podano |
| ewapur.pl, wykonawca | nie podano | co najmniej 5°C | nie podano |
| cenauslug.pl, poradnik o fundamentach | 15–25°C | co najmniej 10°C i 3°C powyżej punktu rosy | nie podano |
Rozrzut jest ogromny, więc „można natryskiwać w zimie” albo „nie można” nie ma jednej odpowiedzi. Kb.pl pisze, że poniżej dolnej granicy reakcja nie przebiega prawidłowo. Błąd polega na pracy poza warunkami karty systemu, który ekipa ma w beczkach. Szczególnie zdradliwy jest punkt rosy: na zimnej blasze albo deskowaniu skrapla się woda, a karta H2Foam Lite wymaga podłoża bez rosy i szronu.
Zimny materiał to osobny błąd
Liczy się nie tylko dach, ale też temperatura składników w beczkach i butlach. Karta H2Foam Lite wymaga, żeby materiał w beczkach miał 27–35°C, a przechowywany był w 15–30°C. Jeśli jechał w mrozie, przed użyciem musi stać co najmniej 24 godziny w temperaturze pokojowej. Crossin każe podgrzać składniki piany otwartej do 30–40°C, a piany zamkniętej trzymać w beczkach w 15–30°C. Przy zestawach do samodzielnej pracy jest tak samo: Purex Box Pro wymaga 20–30°C w butlach, a instrukcja pianki w puszce Polynor 18–25°C i ostrzega, że przegrzanie powyżej 25°C zmniejsza spienianie.
Ekipa, która przyjeżdża zimą z beczkami przewożonymi całą noc w nieogrzewanym aucie i od razu zaczyna natrysk, pracuje wbrew tym zaleceniom. Zapytaj, jak wykonawca przechowuje i grzeje materiał. Agregaty mają grzałki, ale karty mówią też o temperaturze w beczkach, nie tylko w wężach.
2. Mokre drewno i wilgotne podłoże
Karta H2Foam Lite dopuszcza drewno o wilgotności najwyżej 19%. Karty Crossin wymagają podłoża porowatego do 15% i suchego podłoża nieporowatego. Cenauslug.pl uznaje więźbę powyżej 15% za ryzykowną i opisuje jako typowy błąd natrysk piany zamkniętej na niedosuszone drewno, który zamyka w nim wilgoć.
Kb.pl przypomina, że sucha powierzchnia jest warunkiem dobrego połączenia z pianą, bo na mokrym podłożu piana może się z czasem odrywać. Purproject.pl wymienia badanie wilgotności więźby jako część swojej usługi. Jeśli wykonawca nie mierzy wilgotności drewna, zapytaj dlaczego.
3. Za grube przejścia piany zamkniętej
Reakcja składników wydziela ciepło (SIPUR). Przy pianie zamkniętej producent Crossin pisze z wykrzyknikiem, żeby nie przekraczać zalecanej grubości warstwy, maksymalnie 35 mm. Kolejną warstwę nakłada się dopiero, gdy poprzednia ostygnie poniżej 30°C, a wszystkie warstwy trzeba zrobić w ciągu jednego dnia. Całość ma mieć co najmniej 30 mm w co najmniej dwóch warstwach.
Inne produkty mają inne limity: karta zestawu Purex Box Pro podaje 30–70 mm na warstwę i 5–10 minut przerwy, poradnik cenauslug.pl o fundamentach 3–4 cm na przejście. Piana otwarta działa odwrotnie: Crossin zaleca dla Attic Soft warstwy jak najgrubsze, ponad 100 mm. Błędem jest więc zarówno 10 cm piany zamkniętej „za jednym razem”, jak i piana otwarta nakładana cienkimi warstewkami.
4. Pełne deskowanie bez wentylacji
Producent Crossin pokazuje dwa układy dla piany otwartej. Na dachu z membraną: pokrycie, łaty, pustka powietrzna, membrana paroprzepuszczalna, piana, pustka na stelaż, paroizolacja, płyty g-k. Na dachu z deskowaniem: membrana paroprzepuszczalna na deskach albo płycie OSB, pod nimi piana i dalej tak samo. W obu jest paroizolacja od środka, a membrana jest paroprzepuszczalna.
Kłopot zaczyna się, gdy dach odbiega od tych rysunków, np. na deskowaniu leży papa zamiast membrany i nie ma szczeliny wentylacyjnej. Warunki techniczne (§ 321) wymagają, żeby we wnętrzu przegrody nie narastało z roku na rok zawilgocenie. Kondensacja zimą jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy woda wyparuje latem i nie zniszczy materiałów. Taki dach trzeba policzyć przed natryskiem. Szerzej o tym w artykule czy piana PUR oddycha.
5. Paroizolacja: brak albo dziury
Tu źródła się różnią. Cenauslug.pl wymienia natrysk piany otwartej bez szczelnej paroizolacji od strony pomieszczeń jako błąd, który prowadzi do skraplania pary w izolacji. Ewapur.pl pisze, że przy pianie otwartej folia paroizolacyjna jest niepotrzebna. Przekroje producenta Crossin paroizolację mają.
Naszym zdaniem rozstrzyga projekt i karta systemu, a nie przekonanie ekipy. Jeśli paroizolacja jest w projekcie, błędem są nieszczelne zakłady folii, nieobrobione przejścia kabli i rur oraz brak połączenia z oknami dachowymi i ścianami.
6. Membrana o złych parametrach albo wypchnięta
Huntsman wymienia membrany wśród podłoży, na które można natryskiwać H2Foam Lite. Crossin zmierzył dla połączenia swojej piany z konkretną membraną równoważną dyfuzyjnie grubość warstwy powietrza Sd do 0,2 m. To liczba dla jednej pary produktów: nie przenoś jej na każdą folię pod dachówką.
Typowe błędy (cenauslug.pl): piana wypycha membranę i blokuje szczelinę wentylacyjną pod pokryciem. Zdarza się też natrysk na starą, porwaną albo słabo przepuszczającą parę folię, której nikt nie sprawdził. Przed natryskiem trzeba ustalić, co leży pod pokryciem, i czy producent membrany dopuszcza natrysk piany.
7. Brudne albo niezwiązane podłoże
Karta H2Foam Lite wymaga podłoża wolnego od wilgoci (rosy, szronu), tłuszczu, oleju i rozpuszczalników, a betonu utwardzonego, suchego, bez pyłu i środków antyadhezyjnych. Karty Crossin dodają, że powierzchnia nie może mieć pyłu, oleju ani luźnych fragmentów. W starym domu oznacza to odkurzenie więźby, usunięcie resztek starej izolacji i luźnych tynków przed natryskiem, a nie po nim.
8. Drobne, ale częste
- Brak ciągłości warstwy. Pominięte miejsca przy murłacie, oknach dachowych i w koszach to mostki cieplne (kb.pl).
- Piana na słońcu. Kb.pl i karty Crossin każą chronić pianę przed promieniowaniem UV.
- Niezabezpieczone okna i podłogi. Crossin ostrzega, że piana bardzo dobrze przylega i jest trudna do usunięcia.
- Brak pomiaru grubości. Bez niego nie wiadomo, czy dach ma 0,15, czy 0,20.
- Przeterminowany materiał. Składnik poliolowy H2Foam Lite i Crossin Attic Soft jest trwały 6 miesięcy od produkcji. Purios radzi sprawdzać na beczkach datę produkcji, numer partii i datę ważności.
- Wiatr przy natrysku na zewnątrz. Poradnik cenauslug.pl o fundamentach podaje wiatr poniżej 15 km/h. Na dachu płaskim i ścianie fundamentowej to realny warunek, nie formalność.
Jak to sprawdzić przy odbiorze
Nie zobaczysz reakcji chemicznej, ale możesz sprawdzić skutki i dokumenty:
- Warunki z dnia natrysku. Poproś o zapis temperatury podłoża i powietrza, wilgotności powietrza i wilgotności drewna. Purios zaleca, żeby aplikator wystawiał po pracy deklarację z nazwą systemu, warunkami aplikacji i numerami partii.
- Grubość. Przed zabudową zmierz pianę w wielu miejscach, także przy murłacie, oknach i w koszach. Purproject.pl ma w usłudze końcowy pomiar grubości warstwy.
- Membrana i wentylacja. Z poddasza obejrzyj, czy piana nie wypchnęła membrany. Jeśli to możliwe, sprawdź od strony okapu, czy szczelina pod pokryciem jest drożna.
- Wygląd piany. Zapytaj wykonawcę o odspojenia od krokwi, pęknięcia i miejsca o innej strukturze. Jeśli widzisz coś niepokojącego, zrób zdjęcia i poproś o wyjaśnienie na piśmie.
- Paroizolacja. Jeśli jest w projekcie, obejrzyj zakłady i przejścia przed zakryciem płytami.
- Czas do zabudowy. Według kart Crossin piana otwarta osiąga pełne właściwości mechaniczne po 24 godzinach, a zamknięta po 48 godzinach. Przykręcanie stelaża i płyt dzień po natrysku piany zamkniętej to pośpiech wbrew karcie. Do tego czasu poddasze wietrzy się do zaniku zapachu.
Pełną listę dokumentów i zapisów do umowy zebraliśmy w artykule jak sprawdzić wykonawcę piany. Układ warstw na poddaszu opisuje strona ocieplenie poddasza i dachu skośnego. Jeśli chcesz, żeby ktoś obejrzał Twój dach przed natryskiem, wyślij zapytanie.